Tarnów.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Współrzędne: 50°00'11" N 20°59'00" EGeografia

Tarnów
Herb Flaga
Herb Tarnowa Flaga Tarnowa
Województwo małopolskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
 - rodzaj		 Tarnów
miejska
Prawa miejskie 7 marca 1330
Prezydent miasta Ryszard Ścigała
(e-mail)
Powierzchnia 72,38 km²
Położenie 50° 00'11'' N
20° 59' E
Ludność (2008)
 • liczba ludności
 • gęstość
 • aglomeracja
116 118
1 604,3 os./km²
ok. 214 000
Strefa numeracyjna
(do 2005)		 (+48) 14
Kod pocztowy 33-100 do 33-110
Tablice rejestracyjne KT
Położenie na mapie Polski
Tarnów
Tarnów
Tarnów
TERC10
(TERYT)		 1263011
SIMC10 0981570
Miasta partnerskie Słowacja Trenczyn
Węgry Kiskőrös
Belgia Schoten
Wielka Brytania Blackburn
Polska Nowy Sącz
Rosja Kotłas
Ukraina Tarnopol
Ukraina Biała Cerkiew
Urząd miejski3
ul. Adama Mickiewicza 2 33-100 Tarnów
tel. 014 688 24 00; faks 014 621 53 08
(e-mail)
Strona internetowa miasta

Tarnów – miasto w południowej Polsce w województwie małopolskim, leżące nad rzeką Białą, o wielowiekowej historii sięgającej początkami czasów piastowskich. Wraz z uzyskaniem praw miejskich w 1330 roku stał się ważnym ośrodkiem w regionie.

W obecnych granicach administracyjnych zajmuje powierzchnię 72,4 km² (58. lokata w kraju), którą zamieszkuje ponad 116 tys. mieszkańców (35. lokata w kraju). Jest ważnym ośrodkiem turystycznym i kulturalnym województwa małopolskiego. W latach 1975-1998 Tarnów był stolicą województwa tarnowskiego. Położony w płd.-wsch. części kraju, przy trasie komunikacyjnej E-40 i linii kolejowej, jest ważnym węzłem w komunikacji drogowej i kolejowej.

Jest także ważnym ośrodkiem przemysłowym i gospodarczym z wyspecjalizowanymi zakładami chemicznymi, maszynowymi, metalowymi, budowlanymi, szklarskimi i spożywczymi. W dzielnicy Mościce znajdują się Zakłady Azotowe, będące jednymi z najważniejszych zakładów tego typu w Polsce. Tarnów jest także ośrodkiem kynologii łowieckiej. W okolicach miasta co dwa lata odbywają się ogólnopolskie Field-Trialsy im. Kazimierza Tarnowskiego.

Tarnów jest jednym z najcieplejszych miast w Polsce, reklamowane jest jako "Polski Biegun Ciepła" (średnia wieloletnia temperatura powietrza wynosi +8,8°C).

Spis treści

edytuj Historia

Pierwsza wzmianka o Tarnowie pochodzi z 1125. W 1264 spotkali się w Tarnowie książę Rusi Halickiej Daniel i Bolesław V Wstydliwy - wspólnie dokonali rozgraniczeń księstw.

Prawa miejskie uzyskał Tarnów w 1330 z nadania Władysława Łokietka. Ówczesnym właścicielem miasta był Spycimir Leliwita. Dlatego herbem Tarnowa stała się Leliwa, noszona przez Spycimira. Tarnów przez wieki pozostawał miastem prywatnym, będąc własnością kolejno rodów: Tarnowskich (potomków Spycimira, jednym z nich był hetman Jan Amor Tarnowski), Ostrogskich, Zasławskich i Sanguszków.

W XVIII stuleciu, po pierwszym rozbiorze, Tarnów stał się częścią monarchii habsburskiej (Królestwo Galicji i Lodomerii). Paradoksalnie dzięki temu utworzono w Tarnowie biskupstwo, gdyż dotychczas pobliskie tereny podlegały biskupowi krakowskiemu, a Kraków znacznie później stał się na dobre częścią cesarstwa austriackiego. W lutym 1856 Tarnów znalazł się przy trasie kolei żelaznej (2-torowa linia kolejowa Kraków-Dębica), co sprzyjało szybszemu rozwojowi miasta. W okresie międzywojennym w pobliskich Mościcach (obecnie dzielnica Tarnowa) zbudowano zakłady produkujące nawozy azotowe. Ich dyrektorem był m.in. znany na arenie ogólnokrajowej działacz polityczny Eugeniusz Kwiatkowski.

W sierpniu 1920 do Tarnowa przybył rząd Ukraińskiej Republiki Ludowej na czele z Atamanem Symonem Petlurą. Swoją siedzibę rząd miał w hotelu Bristol przy ul. Krakowskiej 9. Dziś na tym budynku można zobaczyć tablicę jaka upamiętnia to wydarzenie. W okresie dwudziestolecia międzywojennego w Tarnowie mieszkało około 300 obywateli Ukrainy. Emigracja ta była świetnie zorganizowana, a życie kulturalne kwitło. Były wydawane gazety, prężnie działały wydawnictwa, powstawały szkoły, organizację charytatywne, a nawet Związek Ukrainek, czy związek kombatantów.

W czasie II wojny światowej stąd wyruszył pierwszy transport do obozu koncentracyjnego Auschwitz w Oświęcimiu. W czasie wojny miasto straciło znaczną część swoich mieszkańców, którą stanowiła ludność pochodzenia żydowskiego.

W 1975 Tarnów, w ramach reformy administracji (powołano 49 województw z 17 wówczas istniejących) został stolicą województwa, by w 1999 ponownie stać się miastem powiatowym.

Obecnym prezydentem Tarnowa jest Ryszard Ścigała.

edytuj Architektura

Widok największego w Tarnowie blokowiska w północnej części miasta
Widok największego w Tarnowie blokowiska w północnej części miasta

edytuj Zabytki

Tarnowski ratusz
Rynek z katedrą w tle
Ruiny zamku na Górze Św. Marcina
  • Zabudowa rynku Starego Miasta (zachowany średniowieczny układ urbanistyczny, kamienice głównie XIX-wieczne, kilka renesansowych)
  • Bazylika katedralna (XIV w., przebudowana w l. 1889-1900)
    • renesansowe nagrobki rodu Tarnowskich
    • manierystyczne nagrobki rodu Ostrogskich
    • pomnik nagrobny Barbary z Tęczyńskich Tarnowskiej, uważany za najpiękniejszą w Europie renesansową rzeźbę przedstawiającą kobietę
    • krypty w podziemiach bazyliki
  • Ratusz (poł. XIV w.)
  • Dom Mikołajowskich (1524, najstarsza kamienica w Tarnowie)
  • Bima – pozostałość po starej synagodze
  • Młyn Szancera
  • Ruiny zamku Tarnowskich (XIV)
  • Pozostałości murów miejskich z XIV-XVI
  • Klasztor i kościół ojców Bernardynów
  • Kościół pw. Św. Trójcy (II poł. XVI)
  • Cmentarz żydowski – założony w 1583 roku.
  • Kościół pw. Najświętszej Maryi Panny
  • Stary Cmentarz (druga połowa XVIII)
  • Kapliczka św. Walentego (przełom XVIII-XIX)
  • Pałac Sanguszków w Gumniskach
  • Dworzec Kolejowy (1855, obecny wygląd o 1910)
  • Park Strzelecki (1866)
  • Pałac Ślubów (ok.1880)
  • Mauzoleum gen. Józefa Bema
  • Kościół xx. Misjonarzy pw. Świętej Rodziny
  • Kościół pw. Św. Marcina na Górze Św. Marcina
  • Dom Chemika w Mościcach
  • Pałacyk w Parku Strzeleckim

edytuj Kościoły zabytkowe

Tarnowska Bazylika katedralna

edytuj Synagogi

Zachowana bima starej synagogi

W Tarnowie do 1939 roku było ponad 40 synagog. Oto niektóre z nich:

edytuj Urbanistyka

Panorama miasta Tarnowa - widok z południa (z góry św. Marcina)
Panorama miasta Tarnowa - widok z południa (z góry św. Marcina)

edytuj Place i skwery

Plac Kazimierza Wielkiego
Ulica Krakowska i plac Jana III Sobieskiego

edytuj Zieleń miejska

edytuj Parki

  • Park Strzelecki
  • Park Sanguszków
  • Park Piaskówka
  • Park im. Eugeniusza Kwiatkowskiego
  • Park im. Wincentego Muchy
  • Park na os. Westerplatte
  • Park na os. Legionów Henryka Dąbrowskiego
  • Park w Zbylitowskiej Górze
  • Planty im. Józefa Jakubowskiego
  • Miejski Park Kultury i Wypoczynku na Górze św. Marcina

edytuj Inne tereny zielone

edytuj Podział administracyjny

edytuj Dzielnice Tarnowa

edytuj Osiedla w Tarnowie

 Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Aby uczynić ją weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

W Tarnowie znajduje się 17 osiedli. Są to: (w nawiasach podano liczbę mieszkańców)

edytuj Aglomeracja tarnowska

Utworzona w listopadzie roku 2006 decyzją wojewody małopolskiego. Obejmuje Tarnów, Wojnicz, Żabno, Skrzyszów, Lisią Górę, Wierzchosławice oraz ościenne miejscowości.[1].

edytuj Gospodarka

ul. Nowodąbrowska – Falklandy

Tarnów jest dużym ośrodkiem przemysłowym z dominującym przemysłem chemicznym (Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach S.A.), maszynowym (Zakłady Mechaniczne Tarnów, Fabryka Silników Elektrycznych "Tamel"), spożywczym (Zakłady Mięsne Mięstar wchodzące w skład Grupy Sokołów, Zakłady Mleczarskie Mlektar, Zakłady Przemysłu Chłodniczego Fritar), materiałów budowlanych (największa w kraju cegielnia: Leier-Tarnów S.A., Bruk-Bet), włókienniczym (Spółdzielnia Tarnowska Odzież, Tarnospin, Tarkonfex), skórzanym (Przedsiębiorstwo Tarnokop), szklarskim (Huta Szkła Gospodarczego Tarnów wchodząca w skład Grupy Krosno S.A). W mieście istnieją liczne hurtownie, składy materiałów budowlanych, sklepy. Dobrze rozwinięty jest handel samochodami, istnieje wiele dobrze wyposażonych stacji obsługi samochodów.

Specjalne Strefy Ekonomiczne:

  • Tarnowski Klaster Przemysłowy "Plastikowa Dolina"
  • Park Przemysłowy "Kryształowy"

edytuj Handel

W mieście jest 6 centrów handlowych[2], 6 domów handlowych DH Świt, DH Zenit, DH Sezam, DH Krakus, DH Oskar, DH Alfa</ref>, 2 hipermarkety[3] oraz znaczna liczba supermarketów i dyskontów spożywczych.

edytuj Baza noclegowa

W mieście jest 1 hotel 4-gwiazdkowy oraz 4 hotele 3-gwiazdkowe [4] oraz 2 domy studenta[5].

edytuj Transport

W Tarnowie są 32 linie autobusowe, podlegające MPK Tarnów. W miście prawie wszędzie (oprócz Starego Miasta) da się dojechac autobusem, dzięki dobremu rozmieszczeniu tras. Największe połączenie z główną częścią miasta ma dzielnica Mościce, do której dojeżdżają linię: -0a,0b,9. Także hipermarket Carrefour posiada dwa pojazdy, dowozące bezpłatnie klijentów do sklepu.

Dworzec PKS

edytuj Tranzyt

Tarnów leży na skrzyżowaniu dróg krajowych:

edytuj Kolej

Stacje PKP w Tarnowie:

  • Tarnów – dworzec główny
  • Tarnów Mościce (były Tarnów Zachodni)
  • Tarnów Północny (nieczynna)
  • Tarnów Południowy (nieczynna)
  • Tarnów Wschód (nieczynna)
  • Tarnów Klikowa (nieczynna)
  • Tarnów Filia – stacja towarowa
  • Mościce Azoty - stacja towarowa

Dworzec główny jest stacją węzłową – tutaj spotykają się 4 szlaki kolejowe:

Początki kolei w Tarnowie sięgają roku 1850, kiedy rozpoczęto budowę linii Kraków – Lwów. Budynek dworca głównego jest obiektem zabytkowym. Powstał na wzór dworca we Lwowie w 1906 roku.

edytuj Tarnowskie tramwaje

Tarnów był jedynym miastem prowincjonalnym w Galicji, w którym od roku 1911 zaczął kursować elektryczny tramwaj. Wozy były przystrojone zielenią, kwiatami i wstęgami. Miały one czerwony kolor z błękitno-złotym herbem miasta. Nazywano je pieszczotliwie "biedronkami". Wzorowane były na tego samego koloru tramwajach lwowskich. Długość tarnowskiej linii tramwajowej wynosiła 2580 m. Wiodła od ul. Burtniczej, Lwowską, Wałową, Krakowską do dworca kolejowego. Przystanki tramwajowe były przed ul. Warzywną, Szpitalną, przy Pilzneńskiej Bramie, ul. Zdrojowej (Goldhammera), Seminaryjskiej (Piłsudskiego), Katedralnej, Bandrowskiego, przy kościele XX. Misjonarzy. Stale kursowało 6 wozów, co 6 minut od godz. 6 rano do 10 wieczorem. Tramwaj w Tarnowie zlikwidowały okupacyjne władze niemieckie w 1942 r. Trakcja przeszkadzała w ruchach wojsk na wschód i została rozebrana. Tarnowski tramwaj funkcjonował przez 31 lat.

W latach 80. planowano wybudowanie trakcji tramwajowej łączącej dworzec kolejowy w Mościcach z Falklandami i odgałęzienia do dworca głównego. Przedsięwzięcie miało ułatwić komunikację między wschodnią a zachodnią częścią miasta. Niestety planowana inwestycja nie doszła do skutku – nie wybudowano osiedli mieszkaniowych na wschód od Al. Jana Pawła II, w których miało mieszkać kilkadziesiąt tysięcy osób. Zmniejszyła się także liczba pracowników w Zakładach Azotowych i wyłożenie sporych nakładów na budowę takiej linii tramwajowej mijało się z celem. Na ulicy Wałowej pod koniec maja 2004 roku stanął historyczny przystanek tramwajowy z ławką. Znajduje się on kilka metrów od miejsca, gdzie przed latami był przystanek tramwajowy.

edytuj Komunikacja lotnicza

W Tarnowie znajduje się lądowisko Aeroklubu Ziemi Tarnowskiej posiadające trawiasty pas startowy o długości ok. 500 m. Ponadto w położonym 38 km na północny wschód Mielcu znajduje się port lotniczy (Port Lotniczy Tarnów/Tarnobrzeg) wykorzystywany przez miejscowy aeroklub oraz PZL Mielec

edytuj Ronda w Tarnowie

Dwa pierwsze są w rzeczywistości węzłami drogowymi bez ruchu okrężnego.

Planowane ronda:

edytuj Edukacja

edytuj Szkoły podstawowe

edytuj Gimnazja

edytuj Licea

edytuj Technika

  • Technikum nr 1 przy Zespole Szkół Technicznych nr 1 im. Ignacego Mościckiego w Tarnowie – Mościcach
  • Technikum nr 2 przy Zespole Szkół Licealnych i Zawodowych nr 2
  • Technikum nr 3 przy zespole Szkół Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych im. Józefa Piłsudskiego w Tarnowie
  • Technikum nr 4 przy Zespole Szkół Mechaniczno-Elektrycznych
  • Technikum nr 5 przy Zespole Szkół Ogólnokształcących i Technicznych
  • Technikum nr 6 przy Zespole Szkół Techniczno-Zawodowych
  • Technikum nr 7 przy Zespole Szkół Budowlanych
  • Technikum nr 9 przy Zespole Szkół Ekonomiczno-Ogrodniczych
  • Technikum nr 10 przy Zespole Szkół Agrotechnicznych i Samochodowych
  • Technikum nr 11 przy Zespół Szkół Licealnych i Zawodowych nr 1

edytuj Szkoły policealne

edytuj Wyższe uczelnie

edytuj Kultura

edytuj Teatry

Tygiel Kultury - Strefa Żywiołów na tarnowskim Rynku
Ul. Wałowa
Ul. Wałowa II

edytuj Muzea

  • Muzeum Diecezjalne w Tarnowie (najstarsze muzeum diecezjalne w Polsce)
  • Muzeum Okręgowe w Tarnowie, posiadające 22 fragmenty Panoramy Siedmiogrodzkiej, która powstała pod kierunkiem i z udziałem Jana Styki
  • Ratusz (oddział Muzeum Okręgowego)
  • Muzeum Etnograficzne (oddział Muzeum Okręgowego)

edytuj Kina

  • Kino "Marzenie",
  • Kino "Millennium",

edytuj Planowane

edytuj Galerie i stowarzyszenia kulturalne

  • BWA – Galeria Miejska
  • Galeria "Sztyler"
  • Galeria Sztuki "Hortar"
  • Tarnowskie Towarzystwo Fotograficzne
  • Tarnowskie Towarzystwo Przyjaciół Węgier
  • Tarnowskie Towarzystwo Kulturalne
  • Stowarzyszenie Teatr Nie Teraz
  • Tarnowskie Centrum Kultury
  • Mościckie Centrum Kultury (Instytucja kultury województwa małopolskiego)
  • Amatorski Klub Filmowy "Szwenk", który powstał 25 lipca 1986 roku w Dzielnicowym Domu Kultury Klikowa w Tarnowie. Pierwszym prezesem, na półroczną kadencję, został wybrany Krzysztof Borowiec, 20 stycznia 1987 roku został nim Tadeusz Koniarz, który kieruje klubem do tej pory. W wyniku konfliktu z Miejskim Ośrodkiem Kultury, któremu podlegał DDK, utworzony został dnia 11 listopada 1988 AKF Kontra, działający przez blisko rok w mieszkaniu klubowicza – Piotra Bricha. Obecnie siedzibą klubu jest pracownia filmowa tarnowskiego Pałacu Młodzieży, gdzie klub przeniósł się w listopadzie 1992 roku.

Tarnowski Uniwersytet Trzeciego Wieku (TUTW), projekt Fundacji "Kromka Chleba". Funkcjonuje od 2006 roku.

edytuj Muzyka

  • Centrum Paderewskiego
  • Chłopięcy Chór Katedralny "Pueri Cantores Tarnovienses"
  • Dziewczęcy Chór Katedralny "Puellae Orantes"
  • Tarnowski Chór GOS.PL
  • Zespół Szkół Muzycznych im. I. Paderewskiego
  • Tarnowska Orkiestra Kameralna

edytuj Biblioteki

  • Miejska Biblioteka Publiczna (z filiami)
  • Biblioteka Pedagogiczna
  • Biblioteka Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Tarnowie

edytuj Media

W Tarnowie działa kilka lokalnych pism i oddziały ogólnopolskich i wojewódzkich gazet, działają także stacje radiowe i telewizja miejska. Gazety i pisma:

Radio:

Informacje z Tarnowa prezentowane sa także na antenie rzeszowskiej rozgłośni Radio Via (94,1 FM)

Radio Internetowe:

  • Radio Wir FM Tarnów
  • Radio E-Club
  • Radio Nowastacja.pl
  • Radio Sigma.pl

Telewizja:

edytuj Sport

Tarnów jest znanym ośrodkiem sportu żużlowego (Unia Tarnów, wicemistrzostwo Polski w 1994 r., mistrzostwo Polski w 2004, 2005 r.) a także wspinaczki sportowej. Rozwija się tu również piłka nożna, piłka ręczna, karate kyokushin, judo, boks, pływanie i inne dyscypliny.

edytuj Tarnowskie kluby sportowe

edytuj Obiekty sportowe

  • Hala widowiskowo-sportowa "Jaskółka" (pojemność: 3000 miejsc)
  • Hala widowiskowo-sportowa TOSiR – ul. Krupnicza (pojemność: 400 miejsc)
  • Hala widowiskowo-sportowa Pałacu Młodzieży – ul. Gumniska (pojemność: ok. 1000 miejsc)
  • ZKS "UNIA" Tarnów – "Dom Sportu": hala, kryta pływalnia, pływalnia letnia – ul. Traugutta 5a
  • Pływalnia letnia TOSiR na Górze św. Marcina
  • Pływalnia kryta TOSiR – atrakcje wodne – ul. Piłsudskiego 30
  • Unia Tarnów – stadion żużlowo – piłkarski (Stadion Miejski)
  • Unia Tarnów – stadion lekkoatletyczny
  • Stadion Piłkarski – MKS "Tarnovia"
  • Stadion Piłkarski – KS Metal/Gawro Tarnów
  • Wypożyczalnia sprzętu narciarskiego TOSiR
  • Stado Ogierów Skarbu Państwa Klikowa, LKJ
  • Korty Tenisowe – MKS "Tarnovia"
  • Korty Tenisowe – ZKS "UNIA"
  • Korty Tenisowe – KS "TAMEL"
  • Korty Tenisowe – Tarnowski Klub Tenisowy
  • Centrum Tenisowe – ul. Wojska Polskiego
  • Lodowisko TOSiR – ul. Wojska Polskiego
  • Fitness Klub "Forma"- ul. Nowy Świat 48

edytuj Kościoły i związki wyznaniowe

Katolicyzm

Protestantyzm

Inne

edytuj Jan Paweł II w Tarnowie

Pomnik Jana Pawła II w Tarnowie

Jan Paweł II był w Tarnowie 9 i 10 czerwca 1987 r. Przyleciał helikopterem wieczorem 9 czerwca. Śmigłowiec wylądował przy hali "Jaskółka" w Tarnowie – Mościcach. Stamtąd papież przejechał papamobilem przez miasto, m.in. ulicą Krakowską do Domu Biskupiego przy ulicy Dzierżyńskiego (obecnie ulica Mościckiego). Wieczorem pod budynek przyszły setki ludzi i odbyło się niezaplanowane spotkanie z papieżem. Jan Paweł II pojawił się oknie Kurii na drugim piętrze i stamtąd rozmawiał z tarnowianami.

Następnego dnia 10 czerwca w obecności ponad dwóch milionów wiernych na polach przy budowanym kościele pw. Błogosławionej Karoliny (obecnie plac Jana Pawła II) beatyfikował Karolinę Kózkównę.

Po południu Jan Paweł II spotkał się na placu Katedralnym z duchownymi. Tam odbyły się nieszpory eucharystyczne.

Obok budynku katedry stoi pomnik Jana Pawła II – jeden z pierwszych pomników które postawiono ku czci Jana Pawła II

edytuj Bezpieczeństwo

edytuj Opieka zdrowotna

  • Szpital Wojewódzki im. św. Łukasza
  • Specjalistyczny Szpital im. Edwarda Szczeklika

edytuj Pożarnictwo

do opracowania

edytuj Administracja i polityka

Zobacz więcej w osobnym artykule: Burmistrzowie i Prezydenci Tarnowa.
Zobacz więcej w osobnym artykule: okręg wyborczy Tarnów.

edytuj Osoby związane z Tarnowem

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Burmistrzowie i Prezydenci Tarnowa, Biskupi tarnowscy.
Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Tarnowem.

edytuj Honorowi Obywatele Miasta Tarnowa

edytuj Ciekawostki

 Ta sekcja może zawierać listę informacji trywialnych, plotkarskich i tym samym niepotrzebnych w artykule encyklopedycznym. Staraj się integrować ciekawostki z główną treścią artykułu. Jeśli "nie pasują" do treści – to czy na pewno są w artykule potrzebne? Po oczyszczeniu tej sekcji możesz usunąć szablon. Potrzebę wpisania ciekawostek możesz omówić w dyskusji artykułu.

edytuj Zobacz też

edytuj Miasta sąsiednie

W sąsiedztwie 'Tarnowa' znajdują się następujące miejscowości:
Kazimierza Wielka Dąbrowa Tarnowska Mielec
Kraków
N
W E
S
Dębica
Czchów Tuchów Jasło

Przypisy

  1. ↑ "Wrota Małopolski – dziennik uchwał"
  2. ↑ CH Echo, CH Alma, CH Max, CH Galeria Tarnovia, CH Gemini Jasna Park, CHR Galeria Tarnowska
  3. ↑ Carrefour, NOMI
  4. ↑ Hotel "Tarnovia", Hotel "Cristal Park", Pensjonat/Restauracja "Willa Krzyska", Camping 202 "Pod jabłoniami"
  5. ↑ Dom Studenta "Karabela", Hotel Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej
  6. ↑ [1]
  7. ↑ [2]
  8. ↑ [3]

edytuj Linki zewnętrzne

edytuj Linki zewnętrzne

Dodatkowe informacje w siostrzanych projektach:
 Grafiki i media  na Wikimedia Commons
 Wiadomości  na Wikinews
p • d • e
Województwo małopolskie
Powiaty grodzkie
Kraków •