Saneczkarstwo.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Saneczkarstwo lub inaczej sport saneczkowy – jedna z dyscyplin zaliczanych do sportów zimowych. Wyścigi na sankach sportowych są rozgrywane na torach sztucznych lub naturalnych, w konkurencji kobiet (jedynka) i mężczyzn (dwójka). O zwycięstwie decyduje łączny czas przejazdów, tzw. ślizgów.
Są rozgrywane na torach sztucznych:
- od 1914 Mistrzostwa Europy
- od 1955 Mistrzostwa Świata
- od 1964 jest dyscypliną olimpijską
Rozwojem saneczkarstwa na świecie kieruje założony w 1957 Międzynarodowy Organ Saneczkowy (FIL), w Polsce - Polski Związek Sportów Saneczkowych, założony w 1957 r. jako kontynuacja założonej w 1930 r. Sekcji Saneczkarskiej przy Polskim Związku Narciarskim.
Kolebką polskiego saneczkarstwa jest Krynica-Zdrój. W 1909 roku powstała pierwsza sekcja saneczkarska przy klubie sportowym Makabi w Krynicy, w 1914 roku Polska po raz pierwszy wzięła udział w Mistrzostwach Europy. Po I wojnie światowej podjęto decyzję o budowie toru saneczkowego na stokach Góry Parkowej w Krynicy. Tor został oddany do użytku w 1929 roku, w 1938 roku na szczycie Góry Parkowej wybudowano betonową wieżę rozbiegową. Tor był wielokrotnie przbudowywany, w latach osiemdziesiątych popadł w ruinę. W 2008 roku rozpoczęto budowę nowoczesnego, sztucznie mrożonego toru saneczkowo–bobslejowo–skeletonowego. Od 1930 roku Krynica stała się stolicą polskiego saneczkarstwa na 20 lat. Po II wojnie światowej saneczkarstwo zaczęło się rozwijać na Dolnym Śląsku, głównie w Karpaczu, gdzie w 1950 roku wybudowano nowoczesny tor sankowo-bobslejowy, także w Szklarskiej Porębie i Jakuszycach. Pierwsze Mistrzostwa Polski odbyły się w 1930 roku w Krynicy. Pierwszy tytuł mistrzowski wywalczył Bronisław Witkowski, a razem z nim na podium stanęli klubowi koledzy z KTH Krynica: Stefan Szerauc i Stanisław Rączkiewicz.
W Polsce organizowane były imprezy o randze mistrzostw Europy i świata:
- 1935 – Mistrzostwa Europy w Krynicy
- 1958 – Mistrzostwa Świata w Krynicy
- 1962 – Mistrzostwa Świata w Krynicy
- 1965 – Mistrzostwa Europy Juniorów w Karpaczu
- 1979 – Mistrzostwa Europy Juniorów w Krynicy
- 1985 - Mistrzostwa Europy w Szczyrku na torze naturalnym
Wielkim sukcesem polskiego saneczkarstwa zakończyły się mistrzostwa z 1958 roku, podczas których reprezentanci Polski zdobyli 7 na 9 możliwych do zdobycia medali.
Najlepsi polscy zawodnicy i zawodniczki:
- Jerzy Wojnar – dwukrotny mistrz i wicemistrz świata
- Ryszard Pędrak-Janowicz – mistrz, wicemistrz i brązowy medalista mistrzostw świata
- Barbara Piecha – mistrzyni i brązowa medalistka mistrzostw świata
- Maria Semczyszak – mistrzyni świata
Obecnie saneczkarstwo w Polsce jest uprawiane w Bielsku-Białej, Gołdapi, Jeleniej Górze, Karpaczu, Krynicy-Zdrój, Nowinach Wielkich, Nowym Sączu, Sopotni Małej, Szczyrku.