Sędzia sportowy.html



Ten artykuł dotyczy roli sędziego w sporcie. Zobacz też: inne znaczenia słowa sędzia.

Sędzia sportowy to osoba, która czuwa nad prawidłowym przebiegiem konkurencji i przestrzeganiem zasad gry, przyznająca i zatwierdzająca zdobyte punkty. W grach zespołowych sygnalizuje faule, spalone, zagrania ręką i wiele innych przewinień.

edytuj Osobowość sędziego piłki nożnej i cechy od niego wymagane

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: stylistyka, podaną osobowość powinien mieć każdy sędzia, nie tylko piłkarski. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Najważniejszą cechą każdego sędziego musi być bezstronność, gdyż bez niej mecz nie może zostać dobrze przeprowadzony. Składnikiem, który w największym stopniu decyduje o poziomie sędziowania jest znajomość i umiejętność stosowania przepisów gry. Innym ważnym elementem postawy sędziego w sportach drużynowych takich jak piłka nożna lecz piłka ręczna jest kondycja fizyczna. Odporność psychiczna sędziego musi być ogromna, gdyż cały czas poddawany presji ze strony rywalizujących drużyn. Sędzia nie może bać się podejmować trudnych decyzji (np. rzut karny przeciwko drużynie gospodarzy).

Podczas sędziowania musi on być ubrany zgodnie z zasadami danego sportu, czysty, a nawet ogolony. Nie może posiadać żadnej ilości alkoholu ani narkotyków we krwi ani mieć syndromu dnia następnego, gdyż do wykonywania czynności sędziowania potrzebna jest jasność umysłu.

Żółta i czerwona kartka, stosowane w piłce nożnej do ukarania zawodników

Sędzia techniczny ogłaszający zmianę w drużynie

edytuj Sędzia w piłce nożnej

edytuj Żółta kartka (napomnienie)

Zawodnik musi być napomniany (ukarany żółtą kartką), jeżeli popełnia jakiekolwiek z siedmiu następujących przewinień:

1. Jest winny niesportowego zachowania.
2. Słownie lub czynnie okazuje niezadowolenie.
3. Uporczywie narusza przepisy gry.
4. Opóźnia wznowienie gry.
5. Nie zachowuje wymaganej odległości od piłki podczas wykonywania rzutu z rogu lub rzutu wolnego.
6. Wchodzi lub powraca na pole gry bez zgody sędziego.
7. Rozmyślnie opuszcza pole gry bez zgody sędziego.

edytuj Czerwona kartka (wykluczenie z gry)

Zawodnik musi być wykluczony z gry i zobaczyć czerwoną kartkę, jeżeli popełnia jakiekolwiek z siedmiu następujących przewinień:

1. Popełnia poważny, rażący faul.
2. Zachowuje się gwałtownie, agresywnie.
3. Pluje na przeciwnika lub inną osobę.
4. Pozbawia drużynę przeciwną bramki lub realnej szansy zdobycia bramki, zagrywając piłkę ręką (nie dotyczy bramkarza we własnym polu karnym).
5. Pozbawia realnej szansy zdobycia bramki przeciwnika poruszającego się w kierunku bramki tego zawodnika, popełniając przewinienie karane rzutem wolnym lub rzutem karnym.
6. Używa ordynarnego, obelżywego, obraźliwego języka lub gestów.
7. Otrzymuje drugie napomnienie w tych samych zawodach.

edytuj Upomnienie ustne

Sędzia nie ma obowiązku (jednak może) przy każdym niedozwolonym zagraniu karać zawodników kartkami, więc często powinien stosować krótkie ustne reprymendy mające na celu uspokojenie zawodnika.

edytuj Liczba sędziów

W Orange Ekstraklasie oraz II lidze polskiej sędziów jest czterech (sędzia główny, 2 sędziów asystentów oraz sędzia techniczny). Na III i IV lidze, klasie okręgowej oraz klasie A jest standardowo trzech sędziów (sędzia główny, 2 sędziów asystentów). Ustalenia w niższych klasach rozgrywkowych są różne w zależności od Wojewódzkiego Związku Piłki Nożnej. Najczęściej na B oraz C-klasę, a także mecze juniorów przyjeżdża jeden sędzia główny, który otrzymuje jako pomocników sędziów przygodnych (po jednym z każdej drużyny). W niektórych województwach jedynie na najmłodsze klasy rozgrywkowe (żaki) jest delegowany tylko sędzia główny.

Zobacz też: Sędziowie piłkarscy

Sędzia piłki ręcznej pokazujący zawodniczce żółtą kartkę

edytuj Sędzia w piłce ręcznej

W piłce ręcznej sędzia jest uprawniony do karania na trzy sposoby:

• karami minutowymi (tj. zawodnik schodzi z boiska na określoną ilość czasu, najczęściej na 2-3 minuty) za lekkie faule;
• żółtą kartką (ostrzeżenie zawodnika) za cięższy faul;
• czerwoną kartką (zawodnik na stałe schodzi z boiska) za bardzo ciężki faul lub powtarzające się niesportowe zachowania zawodnika.

edytuj Sędzia w hokeju na lodzie

• Kary minutowe (tzw. wykluczenia);
• Krótkie kary za faule;
• Długie kary za bójki na lodowisku.

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

edytuj Sędzia w sportach walki

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

edytuj Sędzia w bilardzie i snookerze

W bilardzie podczas gry obecny jest tylko jeden sędzia, który jest bardzo ważną osobą podczas meczu. Sędzia układa bile w trójkącie na stole na początku partii oraz dba o jego czystość (np. układa włosie na stole na początku meczu).

W snookerze sędzia musi być elegancko ubrany, najczęściej w garnitur. Bardzo ważnym elementem jego stroju są białe rękawiczki, będące zarazem jego znakiem rozpoznawczym. Od sędziego snookerowego bardzo wymagana jest także umiejętność szybkiego dodawania, potrzebna do obliczania ilości punktów zdobytych przez gracza.

Zobacz też: Sędziowie snookerowi

W siatkówce sędzia stoi na specjalnym podwyższeniu umieszczonym przy antence, aby dokładniej widzieć sytuacje na boisku

edytuj Sędzia w siatkówce

Ponieważ siatkówka jest grą bezkontaktową (tj. zawodnik jednej drużyny nie ma bezpośredniego kontaktu z zawdonikiem drugiej drużyny, ponieważ są oni oddzieleni siatką), bardzo rzadko zdarzają się w niej niebezpieczne sytuacje, tak jak np. bójki. Sędzia zajmuje się głównie analizowaniem sytuacji zaistniałych na boisku oraz zatwierdzaniem punktów.

Podczas gry w siatkówkę na boisku znajduje się sędzia pierwszy oraz sędzia drugi, sekretarz, dwóch (lub czterech) sędziów liniowych, kontrolujących czy piłka nie opuściła pola gry, oraz ewentualnie w niektórych meczach - pomocnik sekretarza.

edytuj Sędzia w koszykówce

Podczas meczu koszykówki znajduje się dwóch lub trzech sędziów będących na parkiecie oraz trzech lub czterech sędziów "stolikowych" - sekretarz, mierzący czas gry, mierzący czas 24 sekund potrzebny na rozegranie akcji drużyny oraz ewentualnie asystent sekretarza.

edytuj Linki zewnętrzne

• Być sędzią - co to znaczy? (część 1)
• Być sędzią - co to znaczy? (część 2)