Rzut karny (piłka nożna).html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Rzut karny – rzut bezpośredni w piłce nożnej wykonywany z odległości 10,9728 m od bramki (w systemie anglosaskim z 12 jardów) przez gracza drużyny przeciwnej.
Spis treści |
edytuj Przepisy
Wykonywany jest po odgwizdaniu przez sędziego faulu lub zagraniu ręką przez gracza drużyny broniącej w obrębie swojego pola karnego. W momencie wykonywania rzutu karnego, w polu karnym poza zawodnikiem wykonującym rzut karny i bramkarzem nie mogą znajdować się inni zawodnicy. Podczas wykonywania rzutu karnego bramkarz do momentu kopnięcia piłki przez wykonującego rzut karny zobowiązany jest stać na linii bramkowej.
Rzut karny może być wykonany poprzez strzał bezpośredni do bramki oraz rozegranie go (zawodnik wykonujący "jedenastkę" wysuwa piłkę do przodu a w tym czasie zawodnik zza pola karnego wbiega i uderza na bramkę).
W spotkaniach systemem pucharowym rzuty karne niekiedy wykonuje się w celu rozstrzygnięcia danego spotkania. Gdy po upływie regulaminowego czasu 90 minut, oraz po zarządzeniu przez sędziego dogrywki (dwa razy po 15 minut) (jeżeli przepisy nie stanowią inaczej) nie padnie rozstrzygnięcie, wykonuje się wówczas serię rzutów karnych po 5, na przemian dla każdej drużyny.
Jeśli w którymś momencie wykonywania tych rzutów karnych wiadomo już, że jedna z drużyn osiągnęła przewagę i na pewno wygra (np. po trzech strzałach z każdej strony i przewadze większej niż dwie bramki) mecz jest zakończony.
Jeżeli po rozegraniu serii rzutów karnych żadna z drużyn nie osiągnęła przewagi bramkowej, wówczas przeprowadza się serię następnych rzutów karnych z tym, że odbywają się one na przemian do momentu zdobycia przewagi po danej rundzie rzutów karnych.
edytuj Techniki strzelania rzutów karnych
 |
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: poprawić styl i obiektywność. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Zasadniczo można wyróżnić kilka sposobów, na jakie strzelcy próbują zdobyć gola. Najbardziej efektownym i najtrudniejszym do obrony jest strzał w górną część bramki, tzn. powyżej połowy jej wysokości. Jeżeli piłka nie leci tylko w sam środek, to bramkarzowi jest niezwykle trudno ją obronić. Podobno 99% tak wykonywanych rzutów karnych znajduje drogę do bramki. Jednak strzelcy decydują się na takie uderzenie niezwykle rzadko - potrzeba do tego bardzo dobrych umiejętności i wprawy, gdyż w przeciwnym razie łatwo jest posłać piłkę ponad poprzeczką. Dlatego z reguły strzelcy decydują się na bardziej "bezpieczny" sposób czyli uderzenie po ziemi, możliwie blisko słupka. W takim wariancie podstawą sukcesu jest zmylenie bramkarza i posłanie piłki w przeciwny róg. Jeżeli się to nie uda, bramkarz ma bardzo duże szanse obronić karnego. Pierwszy z opisanych sposobów stosuje się zazwyczaj w serii rzutów karnych, gdzie nie ma dobitek. Natomiast egzekwując karnego w czasie meczu, strzelec woli raczej zaryzykować że bramkarz obroni strzał i liczyć na dobitkę, niż posłać piłkę nad bramką. Są również zawodnicy, którzy czekają z decyzją do ostatniego momentu i gdy widzą już, w którą stronę rzuci się bramkarz, posyłają piłkę w przeciwną stronę. Taktyka ta również nie oznacza w 100% sukcesu, gdyż bramkarz może wykonać ruch w jedną stronę, a rzucić się w przeciwną. Oczywiście istnieją jeszcze bardziej ekwilibrystyczne metody, jak np. delikatne podcięcie piłki. W ten sposób karne strzelał często Antonin Panenka, a w finale MŚ 2006 gola w ten sposób zdobył Zinedine Zidane. Statystycznie z rzutu karnego udaje się zdobyć bramkę w 70-75 % przypadków.
edytuj Techniki obrony rzutów karnych
|
|
Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi. Należy w nim poprawić: edycja i styl. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Jako że piłka uderzana jest z 11 metrów, przy mocnym strzale bramkarz ma na reakcję ułamki sekundy. W tak krótkim czasie bramkarz nie zdąży zobaczyć, gdzie leci piłka i rzucić się tam. W związku z tym większość bramkarzy próbuje bronić karne na wyczucie, tzn. jeszcze przed uderzeniem obserwują strzelca. Na podstawie kąta, pod którym biegnie do piłki , ułożenia stopy, balansu ciałem, a także znajomości jego metod próbują przewidzieć, w który róg strzeli, i rzucają się w tę stronę jeszcze przed strzałem. Bramkarz może również wyczekać do końca w nadziei, że strzał będzie lekki lub w środek. Wówczas prawie na pewno udaje się go obronić.
edytuj Historia rzutów karnych
Często zdarzało się, że poprzez obronę rzutu karnego bramkarz był bohaterem swojej drużyny. Tak było między innymi w 2001 roku kiedy to w finale Ligi Mistrzów przeciwko Valencii Oliver Kahn obronił trzy rzuty karne. W 2003 roku, kiedy to brazylijski golkiper Dida obronił trzy rzuty karne w finale Ligi Mistrzów przeciwko Juventusowi Turyn. Bohaterem Liverpoolu został Jerzy Dudek, kiedy również w finale Ligi Mistrzów popisał się obroną dwóch rzutów karnych. Rozpraszał on zawodników Milanu słynnym Dudek dance. Dzięki jego postawie The Reds wygrali finał tej edycji Ligi Mistrzów.
Pierwsze wzmianki o serii rzutów karnych po dogrywce pochodzą z 1964 roku, 15 września 1964. PZPN podjął uchwałę, w której postanowił, że w rozgrywkach o puchar kraju po remisowej dogrywce zwycięzcę wyłoni seria rzutów karnych, strzelana w dwóch seriach, najpierw 5 z jednej drużyny potem 5 z innej, przy remisie ponownie 2 serie po 5 zawodników, aż do wyłonienia zwycięzcy. Pierwsze przypadki odnotowano już w lipcu 1965, podczas eliminacji Mistrzostw Kraju Juniorów, następnie w 1/32 Pucharu Polski, wrzesień 1965 – zanotowano 2 spotkania zakończone rzutami karnymi.
W Europie – po raz pierwszy dopiero we wrześniu 1970, w pierwszej rundzie Pucharu Zdobywców Pucharów i Pucharu Miast Targowych, pierwsi zastosowanie karnych przypisują sobie Anglicy (en:penalty). Opisują oni że 5 sierpnia 1970 w półfinale Watney Cup doszło do pierwszej w świecie rozgrywki pomiędzy Manchester United – Hull City, co nie jest prawdą bo w Polsce strzelano już dużo wcześniej.Reprezentacja polski w swojej historii tylko jeden raz brała udział w konkursie rzutów karnych. Zdarzyło się to po meczu o trzecie miejsce z Nową Zelandią podczas Turnieju Czterech Narodów w Bangkoku 1999r. Biało-czerwoni wygrali wówczas 0:0 (k 5:4) z piłkarzami Nowozelandzkimi.
