Puchar UEFA w piłce nożnej - cykliczne rozgrywki piłkarskie, organizowane przez Europejską Federację Piłkarską, w których biorą udział zespoły piłkarskie, zajmujące czołowe lokaty w narodowych rozgrywkach piłkarskich najwyższego szczebla, z wyłączeniem drużyn biorących udział w Lidze Mistrzów. Po reformach rozgrywek pucharowych w połowie lat 90. w Pucharze UEFA występują także mistrzowie nisko notowanych federacji europejskich oraz dołączane są drużyny wyeliminowane z eliminacji i rozgrywek grupowych Ligi Mistrzów, a po likwidacji Pucharu Zdobywców Pucharów także zwycięzcy krajowych rozgrywek pucharowych (w Polsce – Puchar Polski).
Od 2004 rozgrywki o Puchar UEFA przeprowadzane są systemem pucharowo-grupowym. Preeliminacje, pierwsza oraz trzecia i każda kolejna runda to dwumecz, którego zwycięzca awansuje dalej. Druga runda to rozgrywki grupowe, w których bierze udział 40 zespołów podzielonych na 8 pięciozespołowych dywizji. Każda drużyna gra po jednym meczu z przeciwnymi drużynami (nie ma rewanżów). W sumie zespół gra 2 mecze u siebie i 2 na wyjeździe. Do następnej rundy awansują 32 zespoły:
- 24 zespoły z drugiej rundy – po 3 z każdej grupy
- 8 zespołów, które zajęły 3 miejsca w grupach pierwszej rundy Ligi Mistrzów
Puchar UEFA zainicjowano w 1954; pomysłodawca, Szwajcar Ernst Thommen, dyskutował o utworzeniu nowych rozgrywek piłkarskich, dających szansę regularnej rywalizacji międzynarodowej klubom i miastom, podczas finałów mistrzostw świata w 1954 z kilkoma czołowymi działaczami i trenerami europejskimi (Węgier Gusztav Sebes, Rosjanin Walentin Granatkin, Heinz Schoebel z NRD). W listopadzie 1954 idea została publicznie ogłoszona i niebawem zyskała kolejnych prominentnych zwolenników (przyszły prezydent FIFA Stanley Rous i wiceprezydent FIFA Ottorino Barassi); 2 marca 1955 na kongresie UEFA w Wiedniu ustalono regulamin nowych rozgrywek – pod nazwą Puchar Miast Targowych, 18 kwietnia 1955 rozlosowano przeciwników, a 4 czerwca 1955 zainaugurowano rozgrywki. Pierwsza edycja trwała trzy lata. Startowały czołowe kluby piłkarskie oraz reprezentacje wielkich miast, organizujących imprezy targowe.
Od 1971 rozgrywki noszą nazwę Pucharu UEFA, a od roku 2009 Puchar UEFA zmienia nazwę na Liga Europa UEFA.
edytuj Finały Pucharu Miast Targowych i Pucharu UEFA
Puchar Miast Targowych
- 1955-1958
 FC Barcelona –  Londyn 2:2 (2:1), 6:0 (3:0)
- 1958-1960 FC Barcelona – Birmingham City FC 0:0, 4:1 (2:0)
- 1960/1961
 AS Roma – Birmingham City FC 2:2 (0:1), 2:0 (0:0)
- 1961/1962 Valencia CF – FC Barcelona 6:2 (3:2), 1:1 (0:0)
- 1962/1963 Valencia CF –
 Dinamo Zagrzeb 2:1 (0:1), 2:0 (0:0)
- 1963/1964 Real Saragossa – Valencia FC 2:1 (1:1) (jeden mecz finałowy)
- 1964/1965
 Ferencvaros Budapeszt – Juventus Turyn 1:0 (0:0) (jeden mecz finałowy)
- 1965/1966 FC Barcelona – Real Saragossa 0:1 (0:1), 4:2 (1:1, 3:2, 4:2), po dogrywce
- 1966/1967 Dinamo Zagrzeb – Leeds United 2:0 (1:0), 0:0
- 1967/1968 Leeds United – Ferencvaros Budapeszt 1:0 (1:0), 0:0
- 1968/1969 Newcastle United – Ujpest Budapeszt 3:0 (0:0), 3:2 (0:2)
- 1969/1970 Arsenal F.C. –
 RSC Anderlecht 1:3 (2:0), 3:0 (1:0)
- 1970/1971 Leeds United – Juventus Turyn 0:0, 2:2 (1:0), 1:1 (1:1) (zwycięstwo Leeds dzięki większej liczbie bramek zdobytych na wyjeździe; pierwszy mecz finałowy przerwany po 57 minutach z powodu ulewy i powtórzony dwa dni później)
Puchar UEFA
- 1971/1972 Tottenham Hotspur – Wolverhampton Wanderers 2:1 (0:0), 1:1 (1:1)
- 1972/1973 Liverpool F.C. –
 Borussia Mönchengladbach 0:0, 3:0 (2:0), 0:2 (0:2) (pierwszy mecz finałowy przerwany po 27 minutach z powodu ulewy i powtórzony następnego dnia)
- 1973/1974
 Feyenoord Rotterdam – Tottenham Hotspur 2:2 (1:1), 2:0 (1:0)
- 1974/1975 Borussia Mönchengladbach – Twente Enschede 0:0, 5:1 (2:0)
- 1975/1976 Liverpool F.C. – Club Brugge 3:2 (0:2), 1:1 (1:1)
- 1976/1977 Juventus Turyn – Athletic Bilbao 1:0 (1:0), 1:2 (1:1) (zwycięstwo Juventusu dzięki bramce zdobytej na wyjeździe)
- 1977/1978 PSV Eindhoven –
 SEC Bastia 0:0, 3:0 (1:0)
- 1978/1979 Borussia Mönchengladbach –
 Crvena Zvezda Belgrad 1:1 (0:1), 1:0 (1:0)
- 1979/1980 Eintracht Frankfurt – Borussia Mönchengladbach 2:3 (1:1), 1:0 (0:0) (zwycięstwo Eintrachtu dzięki bramkom zdobytym na wyjeździe)
- 1980/1981 Ipswich Town – AZ 67 Alkmaar 3:0 (1:0), 2:4 (2:3)
- 1981/1982
 IFK Göteborg – Hamburger SV 1:0 (0:0), 3:0 (1:0)
- 1982/1983 RSC Anderlecht –
 SL Benfica 1:0 (1:0), 1:1 (1:1)
- 1983/1984 Tottenham Hotspur – RSC Anderlecht 1:1 (0:0), 1:1 (1:1, 1:1, 0:0), po dogrywce, karne 4:3
- 1984/1985 Real Madryt – Videoton Szekesfehervar 3:0 (1:0), 0:1 (0:0)
- 1985/1986 Real Madryt – 1. FC Köln 5:1 (2:1), 0:2 (0:1)
- 1986/1987 IFK Göteborg –
 Dundee United 1:0 (1:0), 1:1 (1:0)
- 1987/1988 Bayer Leverkusen – Espanyol Barcelona 0:3 (0:1), 3:0 (0:0, 3:0, 3:0), po dogrywce, karne 3:2
- 1988/1989 SSC Napoli – VfB Stuttgart 2:1 (0:1), 3:3 (2:1)
- 1989/1990 Juventus Turyn – Fiorentina 3:1 (1:1), 0:0
- 1990/1991 Inter Mediolan – AS Roma 2:0 (0:0), 0:1 (0:0)
- 1991/1992 Ajax Amsterdam – Torino Calcio 2:2 (1:0), 0:0 (zwycięstwo Ajaxu dzięki bramkom zdobytym na wyjeździe)
- 1992/1993 Juventus Turyn – Borussia Dortmund 3:1 (2:1), 3:0 (2:0)
- 1993/1994 Inter Mediolan –
 Austria Casino Salzburg 1:0 (1:0), 1:0 (0:0)
- 1994/1995 AC Parma – Juventus Turyn 1:0 (1:0), 1:1 (1:0)
- 1995/1996 Bayern Monachium – Girondins Bordeaux 2:0 (1:0), 3:1 (0:0)
- 1996/1997 Schalke 04 Gelsenkirchen – Inter Mediolan 1:0 (0:0), 0:1 (0:0, 0:1, 0:1),po dogrywce, karne 4:1
- 1997/1998 Inter Mediolan – Lazio Rzym 3:0 (1:0) (od 1998 jeden mecz finałowy)
- 1998/1999 AC Parma – Olympique Marsylia 3:0 (2:0)
- 1999/2000
 Galatasaray SK – Arsenal F.C. 0:0, po dogrywce, karne 4:1
- 2000/2001 Liverpool F.C. – Deportivo Alavés 5:4 (3:1, 4:4, 4:4), po dogrywce, złoty gol
- 2001/2002 Feyenoord Rotterdam – Borussia Dortmund 3:2 (2:0)
- 2002/2003 FC Porto – Celtic F.C. 3:2 (1:0, 2:2, 3:2), po dogrywce, srebrny gol
- 2003/2004 Valencia CF – Olympique Marsylia 2:0 (1:0)
- 2004/2005
 CSKA Moskwa – Sporting CP 3:1 (0:1)
- 2005/2006 Sevilla FC – Middlesbrough FC 4:0 (1:0)
- 2006/2007 Sevilla FC - Espanyol Barcelona 2:2 (1:1) karne 3:1
- 2007/2008 Zenit Sankt Petersburg - Glasgow Rangers 2:0 (0:0)
edytuj Bibliografia
- Encyklopedia piłkarska FUJI, Katowice 1996-2003 (tom 18 Puchar UEFA; tom 23 Europejskie finały; tomy 26, 27, 29, 30 – Roczniki piłkarskie)
edytuj Linki zewnętrzne
|
Zdobywcy Pucharu Miast Targowych |
|
|
|
 |
|
|
Zdobywcy Pucharu UEFA |
|
|
|
|
|
|
Rozgrywki UEFA |
|
| Klubowe: |
|
|
| Reprezentacyjne: |
|
|
| Młodzieżowe: |
|
|
| Kobiece: |
|
|
| Futsal: |
|
|
|
Puchar UEFA 2008/2009
Zenit St. Petersburg
Stambuł, Turcja
Juventus FC
.svg){kind=small}
