Pływanie.html



Pływanie – metoda poruszania się w wodzie wykorzystywana przez człowieka oraz zwierzęta. Jest popularną aktywnością rekreacyjną, szczególnie w krajach o cieplejszym klimacie i naturalnych zbiornikach wodnych. Pływanie jest też dyscypliną sportową.

edytuj Historia pływania

Umiejętność pływania człowiek wykorzystywał już w czasach starożytnych, o czym świadczą rysunki sprzed czterech tysięcy lat z Asyrii, Libii i Egiptu. Pierwsza technika pływacka, stosowana w starożytności i średniowieczu, polegała na położeniu się, na brzuchu. Głowa uniesiona była nad wodą a ramiona pracowały naprzemianstronnie pod powierzchnią. Starożytni umiejętność pływania stawiali na równi z umiejętnością pisania i czytania^{potrzebne źródło}.

edytuj Pływanie jako dyscyplina sportowa

W 1869 r. powstało w Londynie towarzystwo pływackie i rozegrano pierwsze zawody. Pływanie jest w programie igrzysk olimpijskich od samego początku. Do igrzysk w 1908 r. olimpijczycy pływali na otwartych akwenach – od tej pory zaczęto organizować zawody w krytych pływalniach. Na Igrzyskach Olimpijskich w Atenach (2004) zawody zostały rozegrane na pływalni otwartej – bez dachu, ponieważ organizatorzy nie zdążyli wybudować go na czas. W roku 1973 zaczęto organizować mistrzostwa świata w pływaniu. Do konkurencji pływackich należą: pływanie w basenie, pływanie długodystansowe, rozgrywane na otwartych akwenach, pływanie synchroniczne uprawiane przez kobiety, skoki do wody, które dzielą się na skoki z trampoliny oraz z wieży, podczas których zawodnicy wykonują punktowane figury podczas lotu, oraz piłka wodna.

edytuj Pływanie niepełnosprawnych

Pływanie jest również dyscypliną paraolimpijską, uprawianą przez osoby niepełnosprawne. W celu porównania wyników stosuje się grupy niepełnosprawności: od S1 do S10 upośledzenia narządów ruchu, S11-S13 narządów wzroku.

edytuj Rywalizacja w basenie

Zawody pływackie odbywają się na basenach 50- (ang. long course), rzadziej 25-metrowych (ang. short course). Na długich basenach rozgrywa się najważniejsze imprezy pływackie, takie jak: Igrzyska Olimpijskie, Mistrzostwa Świata, Mistrzostwa Europy, Igrzyska Wspólnoty Brytyjskiej, Mistrzostwa Pacyfiku i inne tego typu zawody. MŚ i ME rozgrywane są także na krótkiej pływalni, jednak nie są to zawody prestiżowe, a wielu pływaków często nawet w nich nie uczestniczy. Basen olimpijski, na którym rozgrywane są zawody, powinien mieć wymiary 50x25 m, o głębokości minimum 2,0 m, posiadać 10 torów (każdy o szerokości 2,5 m). Temperatura wody podczas zawodów powinna wynosić od 25°C do 28°C. Po obu stronach basenu, na ścianach, znajdują się tablice elektroniczne podłączone do automatycznej aparatury pomiaru czasu. Ich dotknięcie skutkuje zarejestrowaniem wyniku końcowego lub międzyczasu.

Jeśli jakieś miasto chciałoby się ubiegać o organizację zawodów rangi globalnej, powinno dysponować kompleksem, na terenie którego m.in. znajdują się przynajmniej dwa baseny o wymiarach 'olimpijskich' (jeden do rywalizacji, drugi do rozgrzewki), a także spełniającym inne warunki, narzucone przez międzynarodową organizację pływacką – FINA. W Polsce żaden basen nie jest przystosowany do organizacji zawodów na tak wysokim poziomie.

edytuj Style pływackie

• Styl dowolny
• Styl motylkowy (delfin, motyl, motylek)
• Styl grzbietowy (grzbiet)
• Styl klasyczny (żabka, klasyk, żaba)
• Kraul
• Styl zmienny– połączenie stylów – motylkowego, grzbietowego, klasycznego i kraula

edytuj Konkurencje pływackie

Pływacy rywalizują obecnie w 26 indywidualnych konkurencjach olimpijskich:

• 50 m stylem dowolnym kobiet i mężczyzn,
• 100 m stylem dowolnym kobiet i mężczyzn,
• 200 m stylem dowolnym kobiet i mężczyzn,
• 400 m stylem dowolnym kobiet i mężczyzn,
• 800 m stylem dowolnym kobiet,
• 1500 m stylem dowolnym mężczyzn,
• 100 m stylem motylkowym kobiet i mężczyzn,
• 200 m stylem motylkowym kobiet i mężczyzn,
• 100 m stylem grzbietowym kobiet i mężczyzn,
• 200 m stylem grzbietowym kobiet i mężczyzn,
• 100 m stylem klasycznym kobiet i mężczyzn,
• 200 m stylem klasycznym kobiet i mężczyzn,
• 200 m stylem zmiennym kobiet i mężczyzn,
• 400 m stylem zmiennym kobiet i mężczyzn,

A także w 6 wyścigach sztafetowych:

• 4x100 m stylem dowolnym kobiet i mężczyzn,
• 4x200 m stylem dowolnym kobiet i mężczyzn,
• 4x100 m stylem zmiennym kobiet i mężczyzn.

Do konkurencji nieolimpijskich zaliczane są dystanse:

• 800 m stylem dowolnym mężczyzn,
• 1500 m stylem dowolnym kobiet,
• 50 m stylem motylkowym kobiet i mężczyzn,
• 50 m stylem grzbietowym kobiet i mężczyzn,
• 50 m stylem klasycznym kobiet i mężczyzn,

Oraz rozgrywane na basenach 25-metrowych:

• 100 m stylem zmiennym kobiet i mężczyzn,
• 4x50 m stylem dowolnym kobiet i mężczyzn,
• 4x50 m stylem zmiennym kobiet i mężczyzn,

edytuj Rekordy świata w pływaniu

Zobacz więcej w osobnym artykule: Rekordy świata w sportach wodnych.

edytuj Inne osiągnięcia

• Michael Phelps (USA) zdbył podczas Igrzyskach Olimpijskich w Atenach (2004) i Igrzyskach Olimpijskich w Pekinie (2008) 14 złotych medali, w tym aż 8 w Pekinie, stając się olimpijczykiem wszech czasów.
• Mark Spitz (USA) na Igrzyskach Olimpijskich w Monachium w 1972 r. roku zdobył 7 złotych medali.
• Australijski pływak Ian Thorpe zdobył 11 złotych medali mistrzostw świata.
• Thorpe, wygrywając 400 m stylem dowolnym na mistrzostwach świata w Perth w 1998, w wieku 15 lat i 3 miesięcy, stał się najmłodszym mistrzem świata w historii. Od tamtej pory aż do igrzysk w Atenach nie przegrał na tym dystansie.

edytuj Znani pływacy

W pływaniu światowym wybitną postacią był Johnny Weissmuller (USA), zdobywca 4 złotych medali na Igrzyskach Olimpijskich w 1924 i 1928 r., który pierwszy przepłynął 100 m w czasie poniżej minuty. Z kolei w skokach do wody gwiazdami w latach 70. i 80. XX w. byli Włoch Klaus Dibiasi i Amerykanin Greg Louganis. Amerykanin Mark Spitz na igrzyskach w Monachium zdobył aż 7 złotych medali. Bardzo blisko pobicia jego rekordu był inny Amerykanin Michael Phelps, który zdobył na olimpiadzie w 2004 r. sześć złotych krążków, a cztery lata później w Pekinie zdobył 8 złotych medali i pobił rekord Spitza. Ośmiokrotnym mistrzem olimpijskim był w latach 80. i 90. inny Amerykanin – Matt Biondi. W latach 90. wielką gwiazdą światowego pływania był rosyjski sprinter, Aleksander Popow, nazywany carem pływania oraz Australijczyk Ian Thorpe.

edytuj Pływanie w Polsce

Pierwsze mistrzostwa Polski w pływaniu odbyły się w Warszawie w 1929 r. 6 lat później Polacy wystartowali na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie. Jednak aż do 1960 r. w dorobku Polaków nie było ani jednego finału olimpijskiego! Do największych osiągnięć polskiego pływania zaliczano dwa rekordy świata na 100 m stylem klasycznym Marka Petrusewicza w 1953 i 1954 r. oraz jego srebrny medal zdobyty na mistrzostwach Europy. Po latach posuchy w 1980 r. pierwszy medal olimpijski wywalczyła Agnieszka Czopek. W drugiej połowie lat osiemdziesiątych duże sukcesy międzynarodowe odnotował Artur Wojdat, rekordzista świata na 400 m stylem dowolnym i medalista olimpijski w 1988.

W ostatnich kilkunastu latach do światowych kronik pływackich wpisali się: Rafał Szukała – wicemistrz olimpijski w 1992 r. i mistrz świata w 1994 na 100 m stylem motylkowym, Alicja Pęczak – 3-krotna mistrzyni Europy na basenie 25 m w 1998 r., Otylia Jędrzejczak – 2-krotna mistrzyni świata na 200 m delfinem (2003, 2005), 5-krotna mistrzyni Europy w 2000, 2002, 2004 i 2006 r. i była rekordzistka świata na 200 m stylem motylkowym, wreszcie trzykrotna medalistka olimpijska z igrzysk w Atenach, Paweł Korzeniowski – mistrz świata na 200 m delfinem z Montrealu w 2005 r., Mateusz Sawrymowicz i Przemysław Stańczyk – mistrzowie świata z Melbourne w 2007 r.

Po sukcesach Otylii Jędrzejczak pojawiło się wielu zdolnych pływaków, a Polacy znaleźli się w europejskiej i światowej czołówce. W 2005 r. z mistrzostw Europy na krótkim basenie w Trieste Polacy przywieźli 11 medali (w tym 5 złotych), zajmując drugie miejsce w klasyfikacji medalowej. Było to najwięcej medali w historii. Rekord ten został poprawiony (12 medali) rok później podczas Mistrzostw Europy w Helsinkach. Podczas Igrzysk Olimpijskich w Atenach reprezentowało nas 5 pływaków, rok później na Mistrzostwach świata w Montrealu była to już grupa ponad 15-osobowa. Od kilku lat trenerem kadry jest Paweł Słomiński, a wspomagają go Piotr Woźnicki oraz Mateusz Zedler. Pływanie w Polsce wciąż się rozwija, a dzięki sukcesom zyskuje coraz większą popularność.

Najwięcej rekordów Polski należy do Otylii Jędrzejczak- 10 na długim basenie i 4 na krótkim.

edytuj Polskie sukcesy

edytuj Medaliści Igrzysk Olimpijskich

• Otylia Jędrzejczak, Ateny 2004, 200 m mot., 2:06.05
• Rafał Szukała, Barcelona 1992, 100 m mot., 53.35
• Otylia Jędrzejczak, Ateny 2004, 100 m mot., 57.84
• Otylia Jędrzejczak, Ateny 2004, 400 m dow., 4:05.84
• Agnieszka Czopek, Moskwa 1980, 400 m zm., 4:48.17
• Artur Wojdat, Seul 1988, 400 m dow., 3:47.34

edytuj Medaliści Mistrzostw Świata (basen 50 m)

• Rafał Szukała, Rzym 1994, 100 m mot., 53.51
• Otylia Jędrzejczak, Barcelona 2003, 200 m mot., 2:07.56
• Paweł Korzeniowski, Montreal 2005, 200 m mot., 1:55.02
• Otylia Jędrzejczak, Montreal 2005, 200 m mot., 2:05.61 (RŚ)
• Przemysław Stańczyk, Melbourne 2007, 800 m dow., 7:47.91
• Mateusz Sawrymowicz, Melbourne 2007, 14:45.94 (RE)
• Otylia Jędrzejczak, Fukuoka 2001, 100 m mot., 58.72
• Otylia Jędrzejczak, Barcelona 2003, 100 m mot., 58.22
• Otylia Jędrzejczak, Melbourne 2007, 400 m dow., 4:04.23
• Artur Wojdat, Perth 1991, 200 m dow., 1:48.70
• Artur Wojdat, Perth 1991, 400 m dow., 3:49.67
• Otylia Jędrzejczak, Montreal 2005, 100 m mot., 58.57
• Bartosz Kizierowski, Montreal 2005, 50 m dow., 21.94
• Otylia Jędrzejczak, Melbourne 2007, 200 m mot., 2:06.90

edytuj Medaliści Mistrzostw Świata (basen 25 m)

• Artur Wojdat, Palma de Mallorca 1993, 200 m dow., 1:45.53
• Mariusz Siembida, Hongkong 1999, 50 m grzb., 24.41
• Alicja Pęczak, Göteborg 1997, 100 m klas., 1:08.33
• Alicja Pęczak, Ateny 2000, 100 m klas., 1:07.69
• Alicja Pęczak, Ateny 2000, 200 m klas., 2:24.24
• Piotr Albiński, Palma de Mallorca 1993, 1500 m dow., 14:53.97
• Rafał Szukała, Palma de Mallorca 1993, 100 m mot., 52.94
• Marcin Maliński, Rio de Janeiro 1995, 200 m zm., 1:58.61
• Marcin Maliński, Rio de Janeiro 1995, 400 m zm., 4:10.37
• Alicja Pęczak, Rio de Janeiro 1995, 200 m klas., 2:26.65
• Alicja Pęczak, Göteborg 1997, 200 m klas., 2:25.62
• Bartosz Kizierowski, Hongkong 1999, 100 m dow., 47.75
• Mariusz Siembida, Hongkong 1999, 100 m grzb., 53.27
• Otylia Jędrzejczak, Ateny 2000, 200 m mot., 2:09.61
• Paweł Korzeniowski, Manchester 2008, 200 m mot., 1:52:25
• Mateusz Sawrymowicz, Manchester 2008, 1500 m dow., 14:43.37

edytuj Mistrzowie Europy (basen 50 m)

• Rafał Szukała, Bonn 1989, 100 m mot., 54.47
• Artur Wojdat, Bonn 1989, 400 m dow., 3:47.78
• Artur Wojdat, Ateny 1991, 200 m dow., 1:48.10
• Rafał Szukała, Sheffield 1993, 100 m mot., 53.41
• Otylia Jędrzejczak, Helsinki 2000, 200 m mot., 2:08.63
• Bartosz Kizierowski, Berlin 2002, 50 m dow., 22.18
• Otylia Jędrzejczak, Berlin 2002, 200 m mot., 2:05.78 (RŚ)
• Otylia Jędrzejczak, Madryt 2004, 200 m mot., 2:06.47
• Sławomir Kuczko, Budapeszt 2006, 200 m klas., 2:12.12
• Paweł Korzeniowski, Budapeszt 2006, 200 m mot., 1:55.04
• Otylia Jędrzejczak, Budapeszt 2006, 200 m dow., 1:57.25
• Bartosz Kizierowski, Budapeszt 2006, 50 m dow., 21.88
• Otylia Jędrzejczak, Budapeszt 2006, 200 m mot., 2:07.09

edytuj Mistrzowie Europy (basen 25 m)

• Krzysztof Cwalina, Stavanger 1994, 50 m dow., 22.01
• Mariusz Siembida, Rostock 1996, 50 m grzb., 25.03
• Mariusz Siembida, Rostock 1996, 100 m grzb., 53.56
• Alicja Pęczak, Rostock 1996, 200 m klas., 2:26.11
• Alicja Pęczak, Sheffield 1998, 100 m klas., 1:07.71
• Alicja Pęczak, Sheffield 1998, 200 m klas., 2:25.18
• Alicja Pęczak, Sheffield 1998, 200 m zm., 2:12.05
• Alicja Pęczak, Walencja 2000, 100 m klas., 1:06.95
• Otylia Jędrzejczak, Antwerpia 2001, 200 m mot., 2:07.95
• Aleksandra Urbańczyk, Wiedeń 2004, 100 m zm., 1:00.75
• Katarzyna Baranowska, Triest 2005, 200 m zm., 2:10.25
• Paweł Korzeniowski, Triest 2005, 200 m mot., 1:50.89
• Katarzyna Baranowska, Triest 2005, 400 m zm., 4:33.70
• Beata Kamińska, Triest 2005, 100 m klas., 1:06.51
• Sławomir Kuczko, Triest 2005, 200 m klas., 2:07.01
• Katarzyna Baranowska, Helsinki 2006, 200 m zm., 2:09.47
• Otylia Jędrzejczak, Helsinki 2006, 200 m mot., 2:04.94 (RE)
• Paweł Korzeniowski, Helsinki 2006, 200 m mot., 1:52.33
• Paweł Korzeniowski, Debreczyn 2007, 400 m dow., 3:38.72
• Mateusz Sawrymowicz, Debreczyn 2007, 1500 m dow., 14;24.54
• Otylia Jędrzejczak, Debreczyn 2007, 200 m mot., 2:03.53 (RŚ)

edytuj Rekordziści świata

• Marek Petrusewicz, 100 m stylem klasycznym, 1:10.9 (18 października 1953, Wrocław)
• Marek Petrusewicz, 100 m stylem klasycznym, 1:09.8 (23 maja 1954, Wrocław)
• Artur Wojdat, 400 m stylem dowolnym, 3:47.38 (25 marca 1988, Orlando)
• Otylia Jędrzejczak, 200 m stylem motylkowym, 2:05.78 (4 sierpnia 2002, Berlin)
• Otylia Jędrzejczak, 200 m stylem motylkowym, 2:05.61 (28 lipca 2005, Montreal)
• Otylia Jędrzejczak, 200 m stylem motylkowym (basen 25 m), 2:03.53 (13 grudnia 2007, Debreczyn)

edytuj Rekordziści Europy

• Otylia Jędrzejczak, 200 m stylem motylkowym, 2.07,81 (18 września 2000, Sydney)
• Otylia Jędrzejczak, 200 m stylem motylkowym (basen 25 m), 2:04,94 (7 grudnia 2006, Helsinki)
• Mateusz Sawrymowicz, 1500 m stylem dowolnym, 14:45.94 (1 kwietnia 2007, Melbourne)

edytuj Lista polskich pływaków – finalistów IO, MŚ i ME

edytuj Zobacz też

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Pływanie

• rekordy świata w sportach wodnych
• rekordy Europy w sportach wodnych
• rekordy Polski w sportach wodnych
• mistrzostwa świata w pływaniu
• mistrzostwa świata w pływaniu na krótkim basenie
• mistrzostwa Europy w pływaniu
• mistrzostwa Europy w pływaniu na krótkim basenie
• pływanie synchroniczne
• piłka wodna
• skoki do wody
• basen pływacki

edytuj Linki zewnętrzne

• Polski Związek Pływacki
• Komisja Pływania Polskiego Związku Pływackiego
• Fédération Internationale de Natation (FINA) – Światowa Federacja Pływacka
• Ligue Européenne de Natation (LEN) – Europejska Federacja Pływacka
• Oficjalne rekordy w pływaniu
• Serwis pływacki