Arcymistrz.html

Spis treści

1 Arcymistrz w szachach
2 Arcymistrz w brydżu

Arcymistrz – tytuł nadawany brydżystom i szachistom za określone wyniki sportowe.

edytuj Arcymistrz w szachach

Tytuł nadawany jest przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE). Wyróżniony szachista ma prawo dożywotnio posługiwać się tym tytułem. Na oznaczenie tytułu używa się polskiego skrótu am lub międzynarodowego GM (ang. grandmaster) oraz analogicznie dla kobiet amk i WGM.

W 1914 roku car Rosji Mikołaj II chcąc uhonorować najsilniejszych szachistów świata uczestniczących w turnieju w Petersburgu nazwał ich arcymistrzami. Tego zaszczytu dostąpili: Emanuel Lasker, Jose Raul Capablanca, Aleksander Alechin, Siegbert Tarrasch i Frank Marshall. Ze względu na rangę tego wydarzenia przyjmuje się, że były to pierwsze honorowe nominacje arcymistrzowskie, jakkolwiek arcymistrzami nazywano wybitnych szachistów już wcześniej.

W 1950 roku FIDE unormowała zasady przyznawania tytułu arcymistrza i nadała tytuły najwybitniejszym szachistom za bieżące i wcześniejsze osiągnięcia. Zaszczytu tego dostąpiło wówczas 27 szachistów:

najlepsi w tym okresie na świecie: mistrz świata Michaił Botwinnik oraz Izaak Bolesławski, Igor Bondarewski, Dawid Bronstein, Max Euwe, Reuben Fine, Salomon Flohr, Paul Keres, Aleksander Kotow, Andor Lilienthal, Miguel Najdorf, Samuel Reshevsky, Wasilij Smysłow, Gideon Stahlberg i László Szabó,
za wcześniejsze osiągnięcia: Ossip Bernstein, Oldrich Duras, Ernst Grünfeld, Borislav Kostić, Grigorij Lewenfisz, Géza Maróczy, Jacques Mieses, Wiaczesław Ragozin, Akiba Rubinstein, Friedrich Sämisch, Ksawery Tartakower i Milan Vidmar.

Obecnie tytuł jest nadawany, gdy szachista w określonym czasie osiągnął trzy wartościowe rezultaty (tzw. normy) w turniejach międzynarodowych z udziałem arcymistrzów. Tytuł może być również przyznany za inne wybitne osiągnięcia, np. za zakwalifikowanie się do turnieju bądź meczów pretendentów, czy też za zdobycie tytułu mistrza świata juniorów. Poza tytułem arcymistrza FIDE przyznaje również mniej prestiżowe tytuły mistrza międzynarodowego, mistrza FIDE i kandydata na mistrza FIDE oraz analogiczne tytuły kobiece: arcymistrzyni, mistrzyni międzynarodowej, mistrzyni FIDE i kandydatki na mistrzynię FIDE.

W 1959 roku Bobby Fischer w wieku piętnastu lat otrzymał tytuł arcymistrzowski za zakwalifikowanie się do turnieju pretendentów. Od tego czasu kilkoro młodych szachistów zostało arcymistrzami w jeszcze młodszym wieku, m.in. najsilniejsza szachistka świata, wówczas piętnastoletnia Judit Polgar, Azer Tejmur Radżabow i ukraiński junior Siergiej Karjakin, który w 2002 roku został arcymistrzem mając dwanaście lat.

edytuj Najmłodsi arcymistrzowie

(stan na dzień 10.12.2007)

Lp	Zawodnicy	Data urodzenia	Wiek w dniu zdobycia ostatniej normy (lata – miesiące – dni)	Rok nadania tytułu
1	Siergiej Karjakin	12.01.1990	12 – 7 – 0	2002
2	Parimarjan Negi	09.02.1993	13 – 3 – 22	2006
3	Magnus Carlsen	30.11.1990	13 – 3 – 27	2004
4	Bu Xiangzhi	10.12.1985	13 – 10 – 13	1999
5	Tejmur Radżabow	12.03.1987	14 – 0 – 14	2001
6	Rusłan Ponomariow	11.10.1983	14 – 0 – 17	1997
7	Wesley So	09.10.1993	14 – 1 – 28	2007
8	Étienne Bacrot	22.01.1983	14 – 2 – 0	1997
9	Maxime Vachier-Lagrave	21.10.1990	14 – 4 – 0	2005
10	Péter Lékó	08.09.1979	14 – 4 – 22	1994
11	Jurij Kuzubow	26.01.1990	14 – 7 – 12	2004
12	Nguyen Ngoc Truong Son	23.02.1990	14 – 10 – 0	2004
13	Fabiano Caruana	30.07.1992	14 – 11 – 20	2007
14	Humpy Koneru	31.03.1987	15 – 1 – 27	2002
15	Hikaru Nakamura	09.12.1987	15 – 2 – 19	2003
16	Pentala Harikrishna	10.05.1986	15 – 3 – 5	2001
17	Judit Polgár	23.07.1976	15 – 4 – 28	1991
18	Alejandro Ramirez	21.06.1988	15 – 5 – 14	2003
19	Bobby Fischer	09.03.1943	15 – 6 – 1	1958